Ekspertiz Raporu Nedir? Kredi ve Satış Sürecinde Ne İşe Yarar?

Konut kredisiyle ev alıyorsanız sürecin bir noktasında "ekspertiz" kelimesini duyarsınız. Ekspertiz, bir gayrimenkulün değerinin ve hukuki-teknik durumunun lisanslı bir değerleme uzmanı tarafından incelenerek raporlanmasıdır.

Ekspertizi kim yapar?

Bankalar, kredi verecekleri mülklerin değerlemesini Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından lisanslandırılmış değerleme şirketlerine yaptırır. Değerleme uzmanı mülkü yerinde inceler, tapu ve belediye kayıtlarını kontrol eder ve bir rapor hazırlar. Ücret genellikle kredi başvurusu yapan alıcıya yansıtılır.

Ekspertiz neyi inceler?

Tapu kaydı: Malik bilgisi, tapu niteliği, üzerinde ipotek, haciz veya şerh olup olmadığı.

İmar ve belediye kayıtları: Yapı ruhsatı, iskân durumu, onaylı proje.

Projeye uygunluk: Dairenin onaylı projeyle uyumlu olup olmadığı; kapatılmış balkon, eklenmiş oda gibi aykırılıklar.

Fiziki durum: Yapının yaşı, kalitesi, bakım durumu.

Piyasa değeri: Bölgedeki benzer mülklerin değerleriyle karşılaştırma.

Kredi tutarını nasıl etkiler?

Bankalar kredi tutarını, genellikle ekspertiz raporunda belirlenen değerin belirli bir oranı üzerinden hesaplar. Bu nedenle ekspertiz değeri satış fiyatının altında çıkarsa, çekebileceğiniz kredi tutarı da düşer ve aradaki farkı peşin olarak karşılamanız gerekebilir.

Raporda nelere dikkat etmeli?

Ekspertiz değeri ile anlaştığınız fiyat arasındaki fark, Projeye aykırılık tespit edilip edilmediği, Tapuda kısıtlama (ipotek, haciz, şerh) olup olmadığı, İskân ve kat mülkiyeti durumu.

Rapordaki olumsuz bir tespit, sadece kredi açısından değil, sizin için de bir uyarıdır. Satın alma kararınızı bu bilgiler ışığında yeniden değerlendirmek gerekebilir.

Kredisiz alımda ekspertiz gerekli mi?

Zorunlu değildir; ancak yüksek bedelli alımlarda bağımsız bir değerleme yaptırmak, fiyatın gerçekçi olup olmadığını ve mülkün hukuki durumunu görmenizi sağlar. Yabancıların gayrimenkul yoluyla vatandaşlık başvurularında ise SPK lisanslı değerleme raporu zorunludur.

Sık sorulan sorular

Ekspertiz ücretini kim öder? Genellikle kredi başvurusu yapan alıcı öder; tutar bankaya ve değerleme şirketine göre değişir.

Ekspertiz değeri düşük çıkarsa ne olur? Kredi tutarı ekspertiz değeri üzerinden hesaplandığı için çekebileceğiniz kredi azalır. Satıcıyla fiyatı yeniden görüşmek veya farkı peşin karşılamak gerekebilir.

Ekspertiz ne kadar sürer? Yerinde inceleme ve rapor süreci genellikle birkaç iş günü içinde tamamlanır.

Kredili alım sürecinizi planlamak için K2A Team'e ulaşabilirsiniz.